Ἀνάρτηση στὶς

Ἀφιέρωση

μακιαβέλλι-ηγεμόνας-θεοδόσης-αγγ-παπαδημητρόπουλος

Ὅσοι θέλουν ν᾿ ἀποκτήσουν τὴν εὔνοια ἑνὸς ἡγεμόνα, σχεδὸν πάντα, παρουσιάζονται ἐνώπιόν του προσφέροντας ὅ,τι πολυτιμότερο ἔχουν, ἢ ἐκεῖνα ποὺ προβλέπουν πὼς θὰ τὸν εὐχαριστήσουν περισσότερο. Γι᾿ αὐτό, πολλές φορὲς βλέπουμε νὰ προσφέρουν στοὺς ἡγεμόνες ἄλογα,.. ὅπλα,.. χρυσοκεντυμένα ἐνδύματα,.. πολύτιμους λίθους… καὶ παρόμοια κοσμήματα, ταιριαστὰ στὸ μεγαλεῖο του. Καθώς, λοιπόν, ἐπιθυμῶ κ᾿ ἐγώ νὰ παρουσιαστῶ στὴ Μεγαλοπρέπειά Σου, φέρνω μαζί μου, ὡς ἀπόδειξη τῆς ὑποταγῆς μου, ὅ,τι πολυτιμότερο βρῆκα ἀνάμεσα στοὺς θησαυρούς μου: τὴν κατανόηση γιὰ τὰ ἔργα τῶν μεγάλων ἀνδρῶν ποὺ ἀπέκτησα μετὰ ἀπὸ μακροχρόνια πεῖρα στὰ νεώτερα κ᾿ ἐνδελεχῆ μελέτη τῶν ἀρχαίων πραγμάτων.

Τὶς παρατηρήσεις μου, ὕστερ᾿ ἀπὸ ἐπισταμένη καὶ πολύχρονη ἔρευνα, ποὺ τὶς συνέλεξα πρόσφατα στὸ τομίδιο αὐτό, τὶς προωθῶ στὴ Μεγαλοπρέπειά Σου! Ἂν καὶ θεωρῶ τοῦτο τὸ ἔργο μου ἀνάξιο νὰ τιμηθῇ μὲ τέτοιαν ἀφιέρωση, ἐμπιστεύομαι τὴν εὐγένειά Σου πὼς θὰ τὸ δεχθῇ, λαμβάνοντας ὑπ᾿ ὄψιν ὅτι δέν ἔχω ἄλλο καλύτερο δῶρο νὰ Σοῦ προσφέρω παρὰ νὰ σὲ διευκολύνω στὴν ταχεῖα κατανόηση ὅποιου πράγματος ἐγὼ κατάλαβα καὶ διέκρινα, ἀφοῦ περάσαν χρόνια, δυστυχίες καὶ βάσανα ἀποπάνω μου…

Δέν τὸ «φόρτωσα» μὲ πολλά-πολλά, οὔτε ἔδωσα ὄγκο μεγάλο στὸ πόνημα, μὲ διεξοδικὲς ἀναλύσεις, ἢ μεγαλορρημοσύνες, ἢ ἄλλα ὁποιαδήποτε ἐξωτερικὰ θέλγητρα ποὺ συνηθίζουνε πολλοὶ νὰ «στολίζουνε» τὰ ἔργα τους· γιατὶ θέλησα εἴτε τὸ ἀσύνηθες περιεχόμενο, εἴτε ἡ βαρύτητα τοῦ ζητήματος, νὰ καθιστᾷ τὸ ἔργο μου εὐχάριστο· καὶ τίποτ᾿ ἄλλο νὰ μήν τοῦ δίδῃ τιμὴ κι ἀξία. Ἐπίσης, δέν ἐπιθυμῶ νὰ μὲ περάσῃ κανεὶς γιὰ οἰηματία, ἐπειδή, ὄντας ταπεινῆς καὶ χαμηλῆς κοινωνικῆς τάξης, τολμάω νὰ πραγματεύωμαι καὶ νὰ κανονίζω τὶς κυβερνήσεις τῶν ἡγεμόνων. Ἀφοῦ, ὅπως οἱ τοπογράφοι, γιὰ νὰ καταγράψουν τὰ βουνὰ καὶ τοὺς τόπους στὰ ψηλά, κατεβαίνουν στὶς πεδιάδες, καί, γιὰ νὰ καταγράψουν τὶς πεδιάδες, ἀνεβαίνουν στὰ βουνά, ἔτσι λοιπόν, γιὰ νὰ γνωρίσῃ κάποιος ἀκριβῶς τὸν χαρακτῆρα τῶν λαῶν, ὀφείλει νὰ εἶναι ἡγεμόνας, καὶ γιὰ νὰ γνωρίσῃ ἀκριβῶς τὸ χαρακτῆρα τῶν ἡγεμόνων, πρέπει νἄρχεται ἀπ᾿ τὸ λαό.

Δέξου λοιπόν, Μεγαλοπρεπέστατε, τὸ μικρὸ τοῦτο δῶρο μὲ τὴν ἴδια διάθεση ποὺ Σοῦ τὸ προσφέρω ἐγώ. Ἐκεῖ, ἂν θελήσῃς νὰ ἐξετάσῃς κι ἀναγνώσῃς προσεκτικά, θ᾿ ἀνακαλύψῃς τὴ μόνη καὶ διακαῆ μου ἐπιθυμία: Νὰ Σὲ δῶ ἐξυψωμένο στὸ μεγαλεῖο ποὺ ἡ Τύχη καὶ τὰ ὑπόλοιπά Σου τάλαντα ἐπιφυλάσσουν. Ἂν μάλιστα κάποτε, ἀπὸ τὴν ὑψηλή Σου θέση, στρέψῃς τὸ βλέμμα Σου στὴν ταπεινὴ δική μου, θὰ βεβαιωθῇς πόσα ἀνάξια πάσχω ἀπ᾿ ἀφόρητη κ᾿ ἐπίμονη κακοδαιμονία.

Ἀνάρτηση στὶς

Οἰκιστής

σόλων-θεοδόσης-αγγ-παπαδημητρόπουλος

[Ἀπὸ τὸν Σόλωνα: Πολιτικό Ἐπισκέπτη Σοφὸ τοῦ Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου.]

Ἔφτασα στὴν Κύπρο -ὡραία νῆσος! Μὲ φιλοξένησε καὶ μὲ «φίλεψε» ὁ Φιλόκυπρος, βασιλιᾶς ἐκεῖ τῆς Αἰπείας κοντὰ στὸν Κλάριο ποταμό. Θυμόταν τὸ Δημοφῶντα τοῦ Θησέως ποὺ θεμελίωσε τὴν πόλη. Μὲ συμπάθησε. Μοῦ φέρθηκε πολύ καλὰ καὶ πῶς νὰ τὸν ἀφήσω ἔτσι;.. Ἔπρεπε νὰ βοηθήσω κ᾽ ἐγώ σὲ κάτι.

Ἡ πόλη – ὄμορφη, δέ λέω… – βρισκόταν σὲ λάθος σημεῖο. Ἄχ, Δημοφῶντα πατριώτη! Ἀντὶ νὰ κατεβῇς κάτω στὴν εὔφορη πεδιάδα, μοῦ ἀνέβασες τὴν πόλη ψηλά… Εἶδα κι ἀπόειδα νὰ πείσω τὸ Φιλόκυπρο κάτω νὰ τήνε φέρῃ.

Ὁ ἴδιος ἐπέβλεψα τὴ μετοικεσία. Συνέρρευσαν ἀπὸ τὶς γειτονικὲς περιοχές· ἔγινε ἀντικείμενο φθόνου ἡ ἐπικράτεια τοῦ φίλου Φιλοκύπρου. Πρὸς τιμήν μου, λένε πιὰ τὴν πόλη Σόλους. Εὐχήθηκα μὲ μιὰν ἐλεγεία, σὰν ἔφευγα, νὰ ζῇ καὶ νὰ βασιλεύῃ ἔτη πολλά ὁ Φιλόκυπρος κ᾽ ἡ γενιά του. Ἡ Κύπρις Ἀφροδίτη εἶπα νὰ τοὺς φυλάῃ καὶ νὰ μοῦ δώσῃ καλὸ γυρισμὸ στὴν πατρίδα.

Καθὼς ἔφευγα ἀπὸ τὴ νῆσο, κοίταζα τὸ μέτωπο τῆς παραλίας: Θεόμορφος τόπος, τῷ ὄντι, μὲ τὶς καλλίγραμμες τὶς νύμφες τοῦ Κλαρίου νὰ κατηφορίζουν ἀπ᾽ τὰ βουνὰ στὴ θάλασσα. Θνητὸς νὰ μή βρεθῇ γιὰ πολὺ νὰ κόψῃ στὰ δυό τὴν πομπὴ ἐτούτη ἐδῶ! Θνητὸς νὰ μή βρεθῇ στὰ δυό τὴν καρδιὰ τῆς νήσου νὰ μοιράσῃ! Ἀλλ᾽ ἀφανεῖς οἱ σκέψεις τῶν θεῶν..- ποιός ξέρει τί βάσανα θὰ φέρουνε στὰ μύρια τῶν ἐτῶν ποὺ θἄρθουνε;.. Καὶ τί καλὰ πάνω στ᾽ ἄσχημα;..

Ἀνάρτηση στὶς

Ἀπὸ τὴν «Ἀνδροδικία»

Ἀπὸ τὸ δικαστικὸ δρᾶμα τοῦ Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου:

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ:
Ἡ ψῆφος μου, ἂν χρειαστῇ, θὰ ἀνακοινωθῇ στὸ τέλος,
ἐφόσον οἱ ἔνορκοι μοιραστοῦν στὴν ἐτυμηγορία τους.
Ἐφόσον φτάσουμε στὸ τέλος, τότε, ἂν χρειαστῇ,
θὰ ψηφίσω -ἐὰν μεταξύ τους δέν τὰ καταφέρουν:
ἕξι γυναῖκες κ᾽ ἕξι ἄνδρες ἔνορκοι· ὁ κατηγορούμενος
ἕνας κι ἄνδρας. Ἂν δέν τὸ κατορθώσουν, νὰ συνεννοηθοῦν,
θὰ μιλήσω ἀθῳωτικά -νὰ σβήσω καὶ τὴν ὅποια τιμωρία
ἔχοντας τὴ στοργὴ μητέρας καὶ τὴ σοφία ἀνδρός.
Ἂν δέν τὸ κατορθώσουν γι᾽ ἄλλη μιά φορά.

Τὸ ἔργο μπορεῖτε νὰ τὸ προμηθευτῆτε, ἐδῶ.

Ἀνάρτηση στὶς

Ὁ μέγας Ὠκεανός!

φάος-ηελίοιο-ήλιου-φως-ιλιάς-όμηρος-θεοδόσης-αγγ-παπαδημητρόπουλος

Ὁ μέγας Ὠκεανός! Ἡ κοιτίδα, τὸ χωνευτήρι κάθε ἀνομία μας: τῶν σκουπιδιῶν, τῶν ἀποβλήτων, τῶν πλαστικῶν… Συνέχεια «στολίζουμε» τὸν προπάτορα -τοῦ δωρίζουμε «πολιτισμό».

Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος
Φάος ἠελίοιο – Ἥλιου φῶς – Γιὰ τὸ τοπίο τῆς Ἰλιάδος.

Ἀνάρτηση στὶς

Ὦ ἄνθρωπε…

σόλων-θεοδόσης-αγγ-παπαδημητρόπουλος

Ὦ ἄνθρωπε, ἄνθρωπε, πάντα παιδί μές στὸν Κόσμο θὰ στέκῃς:
νήπιο θἆσαι στὸ νοῦ -γέρος πολύ στὸ κορμί.

Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος,
Σόλων: Πολιτικός Ἐπισκέπτης Σοφός,
Τὸ ἐπίγραμμα τῆς Ἱστορίας.

Ἀνάρτηση στὶς

Ἀπὸ τὸν «Μαρτῖνο Λούθηρο»

maria-tryti-vennerød-μαρτίνος-λούθηρος-θεοδόσης-αγγ-παπαδημητρόπουλος

Εἶμ᾿ ἕνα ἑρπετό.
Κάθομαι πάνω σὲ μιὰ πέτρα.
Τὸ βλέμμα μου στραμμένο στὸ Σύμπαν.
Κάθε ἴνα μές στὴ σάρκα τοῦ ἑρπετοῦ ποθεῖ τὸν Κόσμο.
Η σάρκα ποθεῖ τὸ Σύμπαν, μὰ καὶ τὸ Σύμπαν ποθεῖ ἐμένα…

Ἀπὸ τὸν Μαρτῖνο Λούθηρο τῆς Maria Tryti Vennerød
σὲ πρώτη διεθνῆ κυκλοφορία.

Ἀνάρτηση στὶς

«Στὰ ὑψηλά…» ἀπὸ τὴν «Ἀνδροδικία»

ἀνδροδικία-θεοδόσης-ἀγγ-παπαδημητρόπουλος

Ὁ νοῦς πετοῦσε
στὰ «ὑψηλά»
κ᾽ ἡ πυγμή του
ἐξουσίαζε στὰ καθημερινά!

Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος, Ἀνδροδικία.

Ἀνάρτηση στὶς

Ἀπὸ τὸν «Ἐνὼχ Ἄρντεν»

alfred-tennyson-ενώχ-άρντεν-θεοδόσης-αγγ-παπαδημητρόπουλος

Εὐηρέστησεν Ἐνὼχ τῷ θεῷ
καὶ οὐχ ηὑρίσκετο,
ὅτι μετέθηκεν αὐτὸν ὁ θεός.
Γένεσις Ε΄ 24.

Ἀνάρτηση στὶς

«Ὄφρα δέ μοι ζώει…» ἀπὸ τὸ «Φάος ἠελίοιο»

φάος-ηελίοιο-ήλιου-φως-ιλιάς-όμηρος-θεοδόσης-αγγ-παπαδημητρόπουλος

Ὄφρα δέ μοι ζώει καὶ ὁρᾷ φάος ἠελίοιο…
Μὰ σὰν τὸν βλέπω νὰ ζῇ -νὰ βλέπῃ ἥλιου φῶς…

Ἰλιὰς Σ 61· 442.

Ἀνάρτηση στὶς

«Ἐπειδὴ ἡ Τύχη…» ἀπὸ τὸν «Ἡγεμόνα» τοῦ Νικολὸ Μακιαβέλλι

προς-εαυτούς-θεοδόσης-αγγ-παπαδημητρόπουλος

Ἐπειδὴ ἡ Τύχη μεταβάλλεται, οἱ ἄνθρωποι, καθὼς ἐπιμένουν στὴ συμπεριφορά τους, εὐτυχοῦν ὅσο οἱ πράξεις τους συνᾴδουν μ᾿ αὐτή -δυστυχοῦν ἅμα πάψῃ ἡ συμφωνία.

Ἀνάρτηση στὶς

«Τὸν ἀγαπούσαμε…» ἀπὸ τὸ «Πρὸς ἑαυτούς»

προς-εαυτούς-θεοδόσης-αγγ-παπαδημητρόπουλος

Τὸν ἀγαπούσαμε ὅσο καταφέραμε… νὰ τὸν καταλάβουμε τέλος πάντων -νὰ τὸν αἰσθανθοῦμε ἕναν ἀπὸ μᾶς.

Ἀνάρτηση στὶς

«Ἄδεια ὅλα…» ἀπὸ τὸν «Μαρτῖνο Λούθηρο» τῆς Maria Tryti Vennerød

maria-tryti-vennerød-μαρτίνος-λούθηρος-θεοδόσης-αγγ-παπαδημητρόπουλος

Ἄδεια ὅλα στὸ μέσο τῆς πόλης, ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους, ἀνάμεσα στὶς καρδιές, ποὺ στέκονται δῶ σὰ μέσα στὸ κενό!

Ἀνάρτηση στὶς

Ἀπὸ τὶς βουδδιστικὲς γραφὲς στὸν «Πρώιμο Βουδδισμό»

paptheo-rhys-davids-early-buddhism-ad

Χαρούμενη, ἡ μοναξιά, γιὰ κεῖνον ποὖν᾿ ὅλο εὐτυχία.

Ἀνάρτηση στὶς

«Τὸν ἄπειρο οὐρανό…» ἀπὸ τὸν «Ἀμφιτρύωνα»

αμφιτρύων-θεοδόσης-αγγ-παπαδημητρόπουλος

Τὸν ἄπειρο οὐρανὸ
διασχίζουν ἀνεμπόδιστα
οἱ ἄσπροι καβαλλάρηδες,
κ᾽ ἐκεῖνος μαυρογάλανος
μές στὴν ψυχή μου φέγγει.

Ἀνάρτηση στὶς

«Μὴ ψεύδου, ἀλλ᾽ ἀλήθευε» ἀπὸ τὸν «Σόλωνα»

σόλων-θεοδόσης-αγγ-παπαδημητρόπουλος

Τὴ νύχτα, ὕπνος δέν τὸν ἔπιανε καὶ στριφογύριζε.
Τὰ ξημερώματα σηκώθηκε -πῆγε στὸν καθρέφτη.
Στάθηκε καὶ κοίταζε μές στὸ εἴδωλο τὸ κάθετί
Ἔπιασε αὐστηρά -ρωτοῦσε ἐπίμονα: «Ἀληθεύεις;
Εἶσαι, πράγματι, αὐτός ποὺ λές στοὺς ἄλλους;
Ἀπάντα! Μή σωπαίνῃς!» Τίποτα δὲν ξέφευγε·
τὴν ὅποια σύσπαση ἐπόπτευε τοῦ δέρματος.
«Κάτι καταφέρνεις… Προχώρα: Μή ψεύδεσαι,
ἀλλ᾽ ἀλήθευε. Ἀλήθευε καὶ γνώριζε, καθρέφτη μου,
ὅτι τὸ πρότυπο τὸν τρόπο τὸ δικό σου κρίνει.»

Ἀνάρτηση στὶς

Ἀπὸ τήν «Ἀνδροδικία» τοῦ Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου

ΜΑΡΤΥΡΑΣ Β΄:
Ἁμαρτίες γονέων..-
ὅλων τῶν γονέων
κι ὅλων τῶν γενιῶν!

Ἀνάρτηση στὶς

Ἀπὸ τόν «Πρώιμο Βουδδισμό»: Παροδικότητα

Ἡ Παροδικότητα, ὅπως διατυπώνεται ἀπ’ τὸ Βούδδα, ἔχει γίνει μᾶλλον γενικώτερη ἰνδικὴ ἰδέα, παρὰ βουδδιστική, κ᾿ εἶναι ἀρκετὰ γνωστὴ καὶ στὴ Δύση. Δὲν ὑπάρχει Εἶναι, μονάχα Γίγνεσθαι. Ἡ κατάσταση κάθε ἀτόμου εἶναι ἀσταθής, πρόσκαιρη -σίγουρα θὰ παρέλθῃ. Ἀκόμα καὶ στὸν ἀβιοτικὸ κόσμο βρίσκονται, σὲ κάθε πρᾶγμα, μορφὴ κι ἄλλες ὑλικὲς ποιότητες. Στοὺς ζωντανοὺς ὀργανισμούς, ἀκολουθεῖται συνεχῶς κατιοῦσα πορεία ἀπὸ νοητικὲς ποιότητες. Ἡ ἕνωση ὅλων αὐτῶν συστήνει τὸ ἄτομο. Κάθε πρόσωπο, ἢ πρᾶγμα ἢ θεός, εἶναι ἕνα συνταίριασμα -ἕνα μεῖγμα. Σὲ κάθε ἄτομο, δίχως ἐξαίρεση, ἡ σχέση τῶν συνιστωσῶν του ἀλλάζει ἀδιαλείπτως καὶ δὲν εἶναι ποτέ ἡ ἴδια σὲ δυὸ συναπτὲς στιγμές. Ἕπεται πὼς τὴ στιγμὴ ποὺ ξεκινάει ἡ ἑτερότητα κ᾿ ἡ ἀτομικότητα, ἀρχίζουν νὰ λειτουργοῦν ἡ ἀποσύνθεση κ᾿ ἡ ἀποδιοργάνωση. Δὲν ὑφίσταται ἀτομικότητα δίχως συνταίριασμα -δὲν ὑφίσταται συνταίριασμα χωρίς γίγνεσθαι -δὲν ὑφίσταται γίγνεσθαι δίχως διαφοροποίηση -δὲν ὑφίσταται διαφοροποίηση, τέλος, χωρίς ἀποσύνθεση καὶ ἀπώλεια πού, ἀργὰ ἢ γρήγορα, θἆναι τελεσίδικα ὡλοκληρωμένη…

Ἀνάρτηση στὶς

Ἀπὸ τὴν Ἀνάλυση τῆς «Γιορτῆς στὸ Σούλχαουγκ» τοῦ Ἑρρίκου Ἴψεν

ερρίκος-ιψεν-η-γιορτή-στο-σούλχαουγκ-θεοδόσης-παπαδημητρόπουλος

Ἀπ᾽ τὰ λυρικὰ ποιήματα τοῦ Ἴψεν, ὅπως κι ἀπ᾽ τ᾽ ἀντίστοιχα μέρη τῆς θεατρικῆς του παραγωγῆς, τεκμαίρεται ἐξαιρετικὴ ἱκανότητα στὸ χειρισμὸ μέτρων κι ὁμοιοκατάληκτων σχημάτων. Ἀδιάσπαστο ὅλον συναποτελοῦν μορφὴ καὶ περιεχόμενο στὶς λυρικὲς δημιουργίες του!

Στὸ συγκεκριμένο ἔργο, τὰ στιχηρὰ μέρη ἐναλλάσσονται μὲ τὰ πεζολογικά. Ἐνῷ στὸν Σαίξπηρ ὁ στίχος κι ὁ πεζὸς λόγος σημειώνουν τὴν ἀντίστιξη τῆς λογικῆς ὅπως καὶ τῆς διασάλευσής της, μεταξὺ ἄλλων, ἐδῶ ὁ στίχος ἔχει διαφορετικὴ λειτουργία ὡς πρὸς τὸν πεζὸ λόγο: δηλώνει ψυχικὸ πάθος. Ὅπου παρακάμπτονται ἡ ἐξωτερικὴ κοινωνικὴ συνάφεια κι ὁ χειρισμὸς σ᾽ ἐπίπεδο διαπροσωπικῶν σχέσεων, ξεκινάει ἕνα κρεσέντο συναισθηματικῆς ἔκφρασης – σχεδὸν παροξυσμοῦ – ποὺ κορυφώνεται συνήθως μές σὲ κάποιον μονόλογο ἢ κάποια ταχύτατη καὶ συναρπαστικὴ στιχομυθία. Ὁ δραματικὸς στίχος τοῦ ἔργου οἰκοδομεῖ τὴν ψυχικὴ ἔνταση μὲ μιὰ σχεδὸν μουσικὴ σύλληψη τοῦ λόγου· ἂν δέν ἦταν κατ᾽ οὐσίαν ἡδυσμένος, ἡ κατάσταση θὰ ἐξώκειλε ἀπογοητευτικὰ στὸ κακῶς ἐννοούμενο μελόδραμα.

Τὰ τραγούδια συμπληρώνουν τούτη τὴν αἴσθηση. Πρῶτα ἐντάσσονται ἀπολύτως στὴ δράση, ὅπως λ.χ. τ᾽ ἀντίστοιχα στὸν Πέερ Γκύντ. Ἔπειτα, ἐπεκτείνουν τὸν δραματικὸ ὁρίζοντα -εἶναι σὰ νὰ φέρνουν πάνω στὴ σκηνὴ τὴ νορβηγικὴ ὕπαιθρο μὲ τὰ τοπία τῶν φιόρδ, τῶν λιβαδιῶν καὶ τῶν βουνῶν της· κατὶ παρόμοιο συμβαίνει καὶ μὲ τὶς στιχηρὲς ἀφηγήσεις, ὅπου ἡ Φύση παίρνει ψυχὴ καὶ ζωντανεύει. Ἡ ἀτμόσφαιρα δονεῖται ἀπ᾽ τὴν ἑορταστικὴ διάθεση τοῦ ἴδιου τοῦ δραματουργοῦ -ἀπὄνα ἁπαλὸ καλοκαιριάτικο ἀεράκι.

Ἀνάρτηση στὶς

Ἀπὸ τὴν Ἀνάλυση τοῦ «Τάφου τοῦ πολεμιστῆ» τοῦ Ἑρρίκου Ἴψεν

ερρίκος-ιψεν-ὁ-τάφος-τοῦ-πολεμιστῆ-θεοδόσης-παπαδημητρόπουλος

Στὴν πρώτη σύνταξη, ἡ δράση ἐκτυλίσσεται πολύ κοντὰ στὸν πατροπαράδοτο Βορρᾶ -στὴ Νορμανδία· στὴ δεύτερη, τὰ πράγματα ἀλλάζουν αἰσθητὰ καὶ προμηνύουν τὸ μεγάλο γεγονὸς κάπου δεκατέσσερα χρόνια μετά: Τὸ ταξίδι-ἀπόδραση τοῦ Ἴψεν στὴν Ἰταλία -τὴν ἐπαφὴ μὲ τὸν ἀρχαῖο Νότο τῆς Εὐαισθησίας καὶ τοῦ Πολιτισμοῦ, τοῦ ὠκεανοῦ τῆς Σκέψης γιὰ κάθε φλογισμένη, γερμανικὴ ψυχή. Ἀντίστοιχα, ἡ πνευματικὴ χειραφέτηση τοῦ Νίτσε ἐπιτυγχάνεται ὕστερ᾽ ἀπ᾽ τήν «ἱερὴ κατάβαση» καὶ τό «προσκύνημα» -τὸ ἴδιο καὶ τοῦ Γκαῖτε καὶ τὰ παραδείγματα δέν ἔχουν τελειωμὸ στὴν Ἱστορία τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Πνεύματος.

Ὁ ἐπαρχιωτισμὸς τοῦ παγωμένου εὐρωπαϊκοῦ ἄκρου, δέν ἀρκεῖ γιὰ τὸν Ἴψεν: Ὁδηγεῖ σὲ μονομέρειες, ἰδεοληψίες κι ἀποκλεισμούς. Ποθεῖ ὁ Νορβηγὸς νὰ ἑνωθῇ μὲ τὸν κοσμοπολιτισμὸ τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, τῆς ἐκπολιτισμένης Μεσογείου· τὸ mare nostrum δέν ἀποτελεῖ γιὰ κεῖνον ἰμπεριαλιστικὴ διαπίστωση, ἀλλ᾽ ἀχτῖδα ἐλπίδας γιὰ διεθνῆ εἰρήνη. Αὐτό διατρανώνει ὁ πυρῆνας τῆς πλοκῆς: τὴ γόνιμη συνάντηση Βορρᾶ καὶ Νότου, τό «εὐαγγέλιο» τῆς Ἀναγέννησης μετὰ ἀπ᾽ τὸ Ragnarok -τὸν πρόσκαιρο χαμὸ τῶν πατρῴων θεῶν.