Ἀνάρτηση στὶς

Ἀπὸ τὴν Ἀνάλυση τῆς «Ἀγριόπαπιας» τοῦ Ἑρρίκου Ἴψεν

ερρίκος-ιψεν-η-αγριόπαπια-θεοδόσης-παπαδημητρόπουλος

Μεγαλώνουμε κι ἀνατρεφόμαστε, μ᾽ ὅποια ἐπιτυχία, ἐκλαμβάνοντας τὴν ἁρμονία τῆς οἰκογένειας ὡς κάτι αὐταπόδεικτο. Τέτοια εἶν᾽ ἡ κοινωνικὴ ἀνάγκη ποὺ δέν ἀφήνει περιθώρια στὴν ἐννόηση τοῦ προφανοῦς: Τό «αὐταπόδεικτο» δέν εἶναι παρὰ εὐκτέο… Προϋποθέτουμε ὡς τετελεσμένο ὅ,τι θἄπρεπε νἆναι ἀντικείμενο συνεχοῦς πάλης σὲ μιὰν ἀρένα ὅπου μοναδικὸ ὅπλο κι ἀσπίδα στέκει ἡ φιλαλήθεια· ὄχι βεβαίως ἡ ἰδεοληψία κάθε ΓΚΡΕΓΚΕΡΣ, γιατὶ κι αὐτὴ βαθύτατο ψέμα συστήνει στὴν προσπάθειά της νὰ καλουπώσῃ τὸν Κόσμο μές στὰ λειψά της μέτρα… Ἡ κριτικὴ στάση ξεκινάει ἀπ᾽ τὰ πλέον οἰκεῖα, τὰ πλέον «δικά», φαίνεται νὰ ὑποστηρίζῃ ὁ δραματουργός. Ἡ ἀγριόπαπια συμπληρώνει, ἔτσι, τὸ αἴτημα γιὰ καθαρότητα βίου ποὺ προβάλλει ἄτεγκτο στὸ προηγούμενο δρᾶμα: Ἡ αὐλαία κλείνει ἐκεῖ μὲ τὸ γιατρὸ ΣΤΟΚΜΑΝΝ νὰ ἐπαίρεται γιὰ τὴν ἱκανότητά του νὰ παραμένῃ, ἂν καὶ κοινωνικὰ ἀπομονωμένος, ὄρθιος· μὰ ἔχει γύρω του τ᾽ ἀγαπημένα πρόσωπα -τὴν οἰκογένειά του. Τί ρώμη κι ἀδαμάντινο χαρακτῆρα θἄδειχνε τάχα, ἂν τὸ σπιτικό του ἔζεχνε ἀπὸ βρικολακιασμένα μυστικά;..

«Ρέκτες» εὐαγγελίζονται ἀναμόρφωση σύμπαντος κόσμου, μὰ δέν μποροῦν νὰ κουλανδρίσουν τὰ δυσκολώτατα τοῦ οἴκου τους. Πόσους ΓΚΡΕΓΚΕΡΣ, ἂν εἴχαμε γνώση κ᾽ ἐμπειρία, δὲ θὰ διακρίναμε κάτω ἀπ᾽ τὸ προσωπεῖο τοῦ ἀγέρωχου καβαλλάρη; Οἱ ντουλάπες εἶναι βαθειά χτισμένες στὸν τοῖχο κάθε σπιτιοῦ καὶ χωρᾶνε πολλές σειρὲς ἀπὸ σκελετούς.